Việt Nam không cần du học sinh quay về nước

Liệu Việt Nam có thực sự cần du học sinh về nước?

Liệu Việt Nam có thực sự cần du học sinh về nước?

Hiện tại đang có rất nhiều bài viết trăn trở liệu du học sinh có nên về nước. Là một người đã có kinh nghiệm tiếp xúc, hướng dẫn và làm việc với nhiều du học sinh cũng như học sinh trong nước, tôi có những tâm sự muốn chia sẻ chân thành với những bạn du học sinh rằng: trong khi các bạn còn đang băn khoăn liệu về Việt Nam có phải là một bước lùi hay không, thì chúng tôi đang suy nghĩ có nên tuyển dụng các bạn không. Vì có thể các bạn nghĩ các bạn rất tốt, nhưng chúng tôi thì không.

Du học sinh không phù hợp với môi trường doanh nghiệp tại Việt Nam

Do các bạn được tiếp xúc với văn hóa phương Tây nơi luôn đề cao cái tôi cá nhân, các bạn du học sinh thường có cái tôi rất lớn. Tôi hiểu và tôn trọng điều đó. Tuy nhiên, cái tôi đó nên cần được giữ ở một chừng mực nhất định. Văn hóa Á Đông thường tôn vinh những đức tính quý báu như tinh tế, khéo léo, nhẫn nại, chăm chỉ, và nhất là khi làm việc cần phải biết trước sau. Những đức tính này đa phần các bạn du học sinh đều thiếu hoặc yếu hơn các bạn trong nước rất nhiều.

Ví dụ như không ít lần tôi, với tư cách là sếp, có góp ý về cách tiếp cận vấn đề của các bạn, thì nhận được sự không đồng tình và thậm chí là không thèm lắng nghe. Các bạn tự tin, tôi không phủ nhận, nhưng chưa chắc đã đủ giỏi để lờ đi góp ý từ một người có nhiều kinh nghiệm làm việc hơn. Thêm nữa, có nhiều bạn nghĩ rằng việc bị giao đi photo hoăc scan tài liệu là “trù dập”, không xứng với khả năng của các bạn trong khi chưa chắc các bạn đã biết cách vận hành máy photo/scan tại văn phòng. Bản thân tôi trong hơn 20 năm làm việc, tôi chưa bao giờ có suy nghĩ giao những công việc đấy là thiếu tôn trọng các bạn. Khi mới vào công ty, tôi cũng phải làm những công việc các bạn coi là “phí phạm tài năng” như thế, rồi mới được tin tưởng giao cho những nhiệm vụ lớn hơn. Có vậy, tôi mới học được cách tôn trọng công việc hiện giờ của tôi.

Thái độ trong công việc là thế, cách ứng xử với đồng nghiệp của các bạn du học sinh cũng còn chưa phù hợp. Tôi đã từng suýt ngã ngửa người khi có một em du học ở Úc về chia sẻ sau một buổi thuyết trình nhóm là “Các thành viên khác chẳng ai dám lên thuyết trình cả để một mình em phải làm”, hay như một em đã từng trả lời câu hỏi tuyển dụng tại sao chúng tôi nên chọn em rằng “Vì em đi du học về, kiến thức cũng như kĩ năng của em hơn hẳn các ứng viên trong nước”. Tôi biết các em có cơ hội được phát triển các kĩ năng mềm hơn so với các bạn trong nước, nên các em phần nào không bị rụt rè và bạo dạn hơn. Nhưng với tư tưởng tự cho mình giỏi hơn người khác như vậy, liệu các em có thể làm việc hiệu quả với các bạn khác?

Không những gặp vấn đề về thái độ với công việc và cấp trên, cách ứng xử với đồng nghiệp của các bạn du học sinh cũng còn chưa phù hợp.

Đối với bất kỳ ai mới đi làm, kiến thức và kỹ năng dù tốt đến mấy, cũng không được đánh giá cao bằng thái độ. Điều quan trọng nhất chúng tôi cần chính là thái độ ham học hỏi, không ngại khó ngại khổ, vì thái độ đúng sẽ kéo theo nhiều cái khác đúng. Du học sinh nhiều bạn đã sai ngay từ thái độ, chính vì thế trong mắt chúng tôi, những học sinh trong nước chăm chỉ chịu khó sẽ mang lại nhiều giá trị hơn cho doanh nghiệp.

Có nhiều loại du học sinh

Làm ở một công ty lớn có khá nhiều du học sinh và học sinh giỏi trong nước, tôi nhận thấy gắn mác “du học sinh” cho toàn bộ các bạn du học sinh là không chính xác, vì có rất nhiều loại du học sinh, và không phải bạn nào cũng giỏi.
Một bộ phận du học sinh tôi cho là được, thường là những bạn đi du học sớm từ những năm đại học. Những bạn này có vốn hiểu biết rộng, chăm chỉ, thông minh, cầu tiến, và quan trọng nhất là biết thay đổi để phù hợp với môi trường làm việc ở Việt Nam; biết kết hợp những gì học được ở nước ngoài với những kĩ năng cơ bản để tồn tại được trong môi trường công sở ở nhà. Tuy nhiên phần lớn nhóm này sẽ tìm cách ở lại bên kia, hoặc về rồi lại đi do họ không đủ kiên nhẫn để thích nghi với sự phát triển của thị trường. Thường nhóm này có tham vọng lớn, muốn làm giàu nhanh nên sẽ không trụ lại ở đâu quá lâu một phần vì lương thị trường không thể đáp ứng tham vọng và mong muốn thu hồi vốn của họ. Với tình hình thị trường hiện tại, họ thường khó có đủ kiên nhẫn như học sinh trong nước chờ cơ hội mới. Sau một thời gian làm việc, họ sẽ nhảy sang chỗ mới để phát triển hơn hoặc quay sang học cao học và không về nữa.
Tuy nhiên còn rất nhiều bạn khác thực sự năng lực còn hạn chế. Nhóm này khả năng học ở VN cũng không phải là tốt, gia đình tài trợ tiền sang bên kia du học. Những em này về những kỹ năng công sở (excel, soạn văn bản tiếng Việt, …) thực sự kém, và việc xưng hô, chào hỏi sao cho phù hợp với văn hóa Việt Nam thua xa sinh viên học trong nước. Các em thực ra vào cũng có do quen biết, và chúng tôi cũng tạo cho các em chút việc là chính, tuy nhiên không kỳ vọng gì nhiều, miễn ngoan là được.

các bạn trẻ không biết mình là ai

Nhóm cuối cùng là nhóm mà tôi bức xúc nhất, đó chính là nhóm các bạn trẻ không biết mình là ai.

Nhóm cuối cùng là nhóm mà tôi bức xúc nhất, đó chính là nhóm không biết mình là ai. Nhóm này đầu tiên bao gồm nhiều em đi du học theo hình thức tự túc gia đình lo toàn bộ học phí, nhưng khi về nước lại nghĩ mình đi du học nên giỏi hơn các bạn khác. Nhóm này đã làm cho hình ảnh các em du học sinh có năng lực thật sự bị xấu đi trong mắt các nhà tuyển dụng. Một số lượng khác của nhóm thứ hai là các em có tư tưởng mình đi du học thì phải thể hiện được “mác” du học sinh. Các em cứ nửa câu là lại chèn tiếng Anh, ừ thì một số em quen thành tật, nhưng cũng có một số em thực sự muốn chứng tỏ và không chịu tiếp thu, ở đây tôi gọi là thiếu tinh tế. Đa phần các em rất thích bộc lộ cá tính và cái tôi của mình, nhưng đi làm không phải là chỗ để các em làm như vậy. Nếu chịu khó quan sát, thực sự ở Việt Nam các em phải có phép tắc, tôn trọng trên dưới, có quan điểm nhưng phải biết mình là ai. Nếu sếp các em đã nghe nhưng không theo hướng của các em, cần phải suy nghĩ và tôn trọng sếp, hiểu và ngẫm nghĩ vì sao lại như vậy. Người ta lên sếp cũng là do người ta có kinh nghiệm hơn, mình mới vào nên lắng nghe và quan sát, góp ý khi cần. Về điểm này tôi thấy các bạn trong nước làm rất tốt.

Chưa kể, nhiều em thực sự vô ý thức, làm việc không chịu cố gắng, thấy khó là nản, hết giờ là đi về, làm việc linh tinh không tỉ mỉ. Có em đến cơ quan là vác sách GMAT hay CFA mà chả rõ có học được gì không, tuy nhiên giao việc làm rất chậm và không đúng ý. Ngoài ra cho đi photocopy thì nhăn nhó, dịch văn bản thì không dịch được nửa câu Tiếng việt ra hồn, cả ngày ngồi im chẳng nói với ai câu gì, đi ra đường phố xá gì cũng không biết, thậm chí xe máy cũng không biết đi. Những em này chúng tôi chưa kịp chê em ấy đã cứ mở miệng ra là kể những câu chuyện bên Mỹ của em, chê bai Việt Nam, trong khi em thì chẳng để ý gì đến câu chuyện của chính em ở đây.

Sinh viên trong nước đơn giản là phù hợp hơn

Những bạn không có cơ hội được đi du học, dường như hiểu rằng mình thua kém các bạn du học ở ngoại ngữ, kĩ năng, nến rất chịu khó học hỏi và đạt được nhiều kết quả rất đáng ngưỡng mộ. Các bạn ấy đưa ra những đòi hỏi thực tế, giao tiếp tốt hơn với khách hàng là người Việt Nam, chịu khó lăn lộn, không quản ngại vất vả đêm hôm. Về kỹ năng mà nói, nhiều bạn giỏi excel, tiếng Anh cũng đủ tốt, tư duy thực tế, lại có nhiều mối quan hệ nên thường rất được việc. Họ thường sẽ trụ lâu dài và nhiều tiềm năng trở thành những tài sản bền vững phát triển cùng doanh nghiệp

Sinh viên trong nước đơn giản là phù hợp hơn ?

Sinh viên trong nước đơn giản là phù hợp hơn ?

Có lẽ thành phần du học sinh có năng lực học xong nên ở lại nước mình du học thì sẽ phù hợp với những đòi hỏi của các bạn hơn, còn khi về VN thì hãy học từ chính những bạn trong nước. Các bạn phải hiểu là những gì các bạn học ở nước ngoài là để áp dụng được tại nước ngoài, không hẳn cái gì cũng đã phù hợp với thị trường Việt Nam. Dù sao, tôi cũng chúc các du học sinh may mắn với lựa chọn của mình, dù là đi hay ở.

Bài viết của Anonymous

comments

One thought on “Việt Nam không cần du học sinh quay về nước

Comments are closed.