Captain America: Civil War và bài toán định hướng nghề nghiệp

Bộ phim Captain America: Civil War đang làm mưa làm gió trên khắp các rạp chiếu phim với khẩu hiệu “Choose Wisely” – hãy lựa chọn thông minh. Tình huống phim làm đau đầu những siêu anh hùng của chúng ta khi bị đặt vào giữa cuộc chiến và phải lựa chọn theo một trong hai bên #TeamCap và #TeamIron. Tương tự như vậy, khi phải đối mặt với việc đi làm, mỗi người chúng ta cũng phải đứng trước một mê cung với vô số hướng đi, việc lựa chọn không chỉ là 2 lựa chọn đơn giản nữa, bởi mỗi quyết định  không chỉ ảnh hưởng tới nghề nghiệp mà còn là cả tương lai của bạn.

Khi thiếu định hướng nghề nghiệp không hoàn toàn là lỗi của bạn

Do nhiều nguyên nhân khách quan như gia đình, nhà trường và xã hội, rất nhiều bạn trẻ hiện nay thực sự rất khó khăn để có thể lựa chọn một định hướng nghề nghiệp cho mình. Khi ở nhà, từ nhỏ ba mẹ châu Á có xu hướng định hình tính cách con cái theo một tiêu chuẩn nào đó của xã hội. Khi đến trường, các thầy cô đều có một ba-rem và giáo trình mẫu để học sinh học theo. Vào đại học, ngành nghề của sinh viên đã được cố định từ trước và thường được lựa chọn dựa trên khả năng học các môn phổ thông của sinh viên thay vì bản chất ngành học. Khi đi làm, môi trường doanh nghiệp và ngành nghề sẽ đào tạo và đào thải sao cho chỉ những người phù hợp mới có thể trụ lại với lựa chọn của mình.

Trong Captain America, Spiderman và Antman có lẽ chẳng quan tâm đến lý do vì sao họ lại đánh nhau. Một người được Tony Stark mang đến bộ quần áo xin còn người kia quả thật chẳng quan tâm đến việc bị coi là “tội phạm truy nã” do lịch sử tiền án của mình. Cả hai đều rất “phù hợp” với “nhóm doanh nghiệp” mà chẳng hề có định hướng, bởi họ được doanh nghiệp chọn rất phù hợp, đến mức họ có muốn định hướng trước cũng không được. Hai người quá nhỏ bé để có thể biết đến Hiệp định Sokovia – mà dù có biết thì hai người này sẽ cảm thấy quá xa xôi để quyết định xem liệu có nên tham gia Nội chiến siêu Anh Hùng. Tuy nhiên quả thật họ may mắn vì có lẽ một Spiderman chăm chỉ làm bài tập sẽ không thể theo Iron Man “đánh đấm” đại diện cho Chính phủ, hay như một Antman đầy tiền án tiền sự sẽ không bao giờ có cơ hôi được ở cùng team với một Captain, là biểu tượng của chính nghĩa và công lý.

Khi đi làm, môi trường doanh nghiệp và ngành nghề sẽ đào tạo và đào thải sao cho chỉ những người phù hợp mới có thể trụ lại với lựa chọn của mình.

Chọn ngành theo đam mê hay ngành xã hội cần

Với các nước phương tây thì cái tôi và sở thích cá nhân luôn được đề cao, và xã hội họ tôn trọng sự khác biệt hơn ở các nước Á Đông. Tại Việt Nam, do đặc thù là nước đang phát triển, nên không phải ngành nghề nào xã hội cũng có cơ hội phát triển như nhau, do vậy sự cân nhắc là cần thiết. Việc chạy đua theo con nhà người ta thường được diễn ra phổ biến thay vì lắng nghe bản thân mình, và kết quả là định hướng nghề nghiệp cho bản thân trở nên hết sức phức tạp, gay cấn, và là một cuộc chiến dai dẳng của mỗi cá nhân và gia đình.

Nguyên nhân của Nội chiến siêu Anh hùng là nhóm của Tony Stark quyết định lắng nghe tiếng gọi của xã hội chấp nhận nghe theo kiểm soát của chính phủ để giảm thiểu những thương vong không đáng có. Trong khi đó, một Captain America với tính cách Mỹ kiên quyết bảo vệ tiếng gọi từ bên trong, không chấp nhận trực giác của mình bị điều khiển và kiểm soát bởi xã hội. Sự đúng-sai ở đây quả thật rất khó nói vì mỗi bên đều có lý lẽ của riêng mình.

Việc chọn ngành nghề theo sở thích cá nhân hay theo nhu cầu xã hội quả là một bài toán khó, cũng như cuộc đối đầu giữa team Cap và team Iron, sự đúng-sai ở đây quả thật rất khó nói vì mỗi bên đều có lý lẽ của riêng mình.

Bài toán định hướng nghề nghiệp và lời giải cho các bạn sinh viên

Dấn thân và chấp nhận hậu quả, quay đầu khi cần đó là những gì chúng ta có thể học được từ các siêu anh hùng. Captain America đã rất kiên quyết bảo vệ người bạn Bucky của mình dù biết rằng anh chính là người đã sát hại ba mẹ của Tony. Và khi cảm giác Captain có thể đúng về việc Bucky không phải thủ phạm khủng bố, Iron Man đã đơn phương tham gia mà không hề báo cáo đến chính phủ là những người kiểm soát mình.

Bài toán định hướng và thậm chí thay đổi nghề nghiệp cũng cần được tính đến, và điều này cũng xuất hiện ở trong phim thông qua nhân vật Black Widow, người đồng ý theo phe Iron Man, nhận lời giúp Black Panther tìm kiếm Captain và Bucky. Nhưng rồi ở những phút quyết định thì lại nghiêng về phe Captain, chặn Black Panther để Captain và Bucky có thể trốn thoát ở sân bay.

Dấn thân và chấp nhận hậu quả, quay đầu khi cần đó là những gì chúng ta có thể học được từ các siêu anh hùng. Hơn hết, hãy hiểu biết và đưa ra sự lựa chọn đúng đắn cho sự nghiệp của bạn.

Sau cuộc nội chiến, chắc hẳn mỗi siêu anh hùng đều đã đến gần hơn với những lựa chọn của mình và hiểu ra các được mất, đúng sai để đưa ra những lời khuyên phù hợp đối với những followers như Antman và Spiderman. Vậy các bạn còn chần chừ gì nữa, hãy tham gia các khóa học cũng như các hoạt động sắp tới của Career Me để lắng nghe các chia sẻ chân thành, bổ ích từ các anh chị đi trước để rút ra cho mình những lời khuyên quý giá qua những bài học của các anh chị nhé.

P/S: Hè này Career Me tổ chức chuỗi khóa học định hướng nghề nghiệp Summer Orientation Program, các bạn trẻ sinh viên cũng như những bạn sắp hoặc đã ra trường muốn trau dồi thêm kiến thức thực tế từ các anh chị đi trước thì tham khảo nhé. Chương trình đang tuyển một số thành viên cho Ban Tổ Chức. Thông tin chi tiết tại đây.

comments