AEC – Cơ hội và thách thức cho giới trẻ Việt Nam

Hiện nay truyền thông đã đề cập rất nhiều đến TPP – Hiệp định Đối tác Xuyên Thái bình Dương – được dự báo là cột mốc lịch sử cho kinh tế và xã hội Việt Nam trong những năm tới. Tuy nhiên, còn có một sự kiện cũng rất quan trọng, tác động lớn tới giới trẻ Việt Nam mà đáng ngạc nhiên là hiện tương đối nhiều bạn trẻ vẫn chưa biết, đó chính là thời gian bắt đầu hiệu lực của cộng Đồng kinh tế ASEAN – ngày 1/1/2016.

AEC là gì?

Cộng đồng kinh tế ASEAN (Asian Economic Community) là một khối kinh tế khu vực của các quốc gia thành viên ASEAN. Việc thành lập AEC có nghĩa là ASEAN sẽ trở thành một thực thể kinh tế chung kể từ ngày 1/1/2016.

Điều này có nghĩa rằng Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Nam Á sẽ liên kết với nhau tạo thành một thị trường chung, và cũng có nghĩa rằng thị trường lao động của toàn bộ các nước trong khu vực sẽ hợp lại làm một. Hàng hóa, sản phẩm của Việt Nam có thể được tiêu thụ ở các nước trong khu vực, và ngược lại, các doanh nghiệp các nước ASEAN sẽ có cơ hội tràn vào Việt Nam. Lẽ tất nhiên, lao động của Việt Nam sẽ có thể luân chuyển công tác tại các quốc gia khác, và khả năng tương tự, các lao động quốc giá khác sẽ có cơ hội tìm việc tại chính quốc gia của chúng ta.

“Trước mắt, trong năm 2015 có 8 ngành nghề lao động trong các nước ASEAN được tự do di chuyển thông qua các thỏa thuận công nhận tay nghề tương đương, gồm kế toán, kiến trúc sư, nha sĩ, bác sĩ, kỹ sư, y tá, vận chuyển và nhân viên ngành du lịch. Ngoài ra, nhân lực chất lượng cao (các chuyên gia, thợ lành nghề), trong đó có nhân lực được đào tạo chuyên môn hoặc có trình độ từ đại học trở lên, thông thạo ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, được di chuyển tự do hơn” – Theo PGS, TS. Mạc Văn Tiến

Cơ hội hay thách thức cho giới trẻ Việt Nam

Mặc dù là một quốc gia sắp đạt được tỷ lệ “dân số vàng” do lực lượng lao động trẻ lớn (theo số liệu của cục thống kê chiếm gần 30 % – quả thật quá lý tưởng để thực hiện một cuộc cách mạng về sức lao động trong vòng 30-40 năm tới), tuy nhiên nhiều chuyên gia quan ngại rằng Việt Nam sẽ bị thua ngay trên sân nhà khi AEC bắt đầu.

Mặc dù là một quốc gia sắp đạt được tỷ lệ “dân số vàng” do lực lượng lao động trẻ lớn tuy nhiên nhiều chuyên gia quan ngại rằng Việt Nam sẽ bị thua ngay trên sân nhà khi AEC bắt đầu.

Có thể nói rằng đối tượng được hưởng lợi nhất của giới trẻ Việt Nam đó chính là sinh viên các trường đại học, vốn được đào tạo bài bản, có vốn ngoại ngữ tốt, năng động và sáng tạo để có thể phát triển và đón bắt cơ hội từ những nước trong khu vực, hay mở rộng thị trường trong nước, tuy nhiên, quả thật khả năng trên là một cái nhìn quá lạc quan và có phần thiếu thực tế.

Về kỹ năng tối quan trọng là trình độ ngoại ngữ, có thể nói rằng, mặc dù thế hệ trẻ đã tiến bộ hơn các thế hệ trước đây rất nhiều, song khả năng tiếng Anh và giao tiếp của phần lớn sinh viên vẫn còn chưa tốt, nhất là so với các nước trong khu vực. Sách giáo khoa cũng như chương trình học quá đặt nặng vào ngữ pháp và luyện đánh trọng âm, trong khi các trung tâm tiếng Anh đa phần tập trung vào luyện test, nên nhiều đối tượng sinh viên đại học không được chuẩn bị tiếng Anh từ sớm rất khó đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của ngay cả doanh nghiệp trong nước, chứ chưa nói đến doanh nghiệp, các công ty nước ngoài. Làm chủ ngôn ngữ, giao tiếp là bước cơ bản nhất để hội nhập, chứ chưa nói đến chuyện thành công đi thi với các bạn xứ người, nhất là các nước đã phổ cập tiếng Anh là ngôn ngữ thứ nhất như Singapore, Malaysia, etc…

Vấn đề thứ hai là kỹ năng mềm của sinh viên Việt Nam học trong nước cũng chưa được tốt. Rất nhiều sinh viên mới ra trường còn chưa làm tốt cả khâu viết CV cho bản thân khi xin việc, rồi khi phỏng vấn nhiều bạn thể hiện rõ sự thiếu chuẩn bị và suy nghĩ cho sự nghiệp của mình. Tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên – đối tượng được coi là lao động cấp bậc cao của Việt Nam – hiện là 2,43% năm 2015, tăng 0.22 % so với năm 2014. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu của World Bank, có hơn 80% số lượng hồ sơ xin không đáp ứng các yêu cầu của doanh nghiệp, và theo bộ trưởng bộ giáo dục năm 2014 thì chỉ dưới 30% số lượng sinh viên ra trường có được đầy đủ các kỹ năng để thành công trong môi trường doanh nghiệp. Vậy liệu họ có khả năng xin việc ở các nước trong khu vực hay không?

Trong trường hợp xấu hơn, khả năng cao sinh viên năng động của các quốc gia trong khu vực có thể sang và chiếm lấy những công việc trong nước, do họ có kỹ năng tốt hơn. Như vậy kịch bản xấu hoàn toàn có thể xảy ra, các bạn sinh viên sẽ đánh mất việc ngay trên chính quê hương mình.

Lực lượng du học sinh – Đội quân không trở về

Trong phần ba của “chúa tể những chiếc nhẫn”, lãnh tướng Aragorn đã phải đi triệu hồi một đạo quân bất tử để quay lại giúp loài người chống lại sư đoàn hung hãn của lãnh chúa Sauron. Giới trẻ Việt Nam chúng ta còn một đạo quân tương đối tinh nhuệ – đó chính là các du học sinh. Tuy nhiên, dù chưa có thống kê cụ thể, nhưng hiện nhiều du học sinh không muốn về nước do chưa có chế độ đãi ngộ xứng đáng với chi phí đầu tư bỏ ra.

Tuy nhiên, dù chưa có thống kê cụ thể, nhưng hiện nhiều du học sinh không muốn về nước do chưa có chế độ đãi ngộ xứng đáng với chi phí đầu tư bỏ ra.

Mặc dù nhiều học sinh trong nước cũng có những kỹ năng tốt, song không thể phủ nhận lực lượng du học sinh chắc chắn đã được chuẩn bị những kỹ năng vô cùng cần thiết để sẵn sàng cho sự hội nhập, với lý do đơn giản là du học chính là hội nhập ngay từ khi học. Những kỹ năng giá trị đạt được khi đi du học chắc chắn sẽ rất cần thiết cho sự hội nhập của xã hội những năm tiếp theo. Tuy nhiền, hiện tại vẫn là quá khó để có thể triệu hồi được lực lượng này góp sức cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Điều đáng sợ là trong khi giới trẻ chúng ta còn đang mơ màng lạc lối tìm hướng đi riêng cho mình, các nước trong khu vực đã âm thầm chuẩn bị cho sự kiện lớn này từ rất lâu.

Chỉ còn vài tháng nữa là sự kiện này sẽ diễn ra, và giới trẻ 9x vẫn đang chật vật phấn đấu tìm một công việc tốt tại quê hương hoặc tiếp tục học tiếng Anh để du học.

Bài viết của The_Career_Wanderer

comments

One thought on “AEC – Cơ hội và thách thức cho giới trẻ Việt Nam

Comments are closed.